แหล่งท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์ และวัฒนธรรม · หมู่บ้าน
โครงการสบขุ่นโมเดล บ้านสบขุ่น
รายละเอียด
‘บ้านสบขุ่น’ หมู่บ้านเล็กๆ บนขุนเขาที่ห่างไกล อ.ท่าวังผา จ. น่าน จากอดีตที่เคยแห้งแล้งปัจจุบันกลายเป็นผืนป่าต้นน้ำที่ชุ่มชื้น ด้วยความตั้งใจจริงของชาวบ้านสบขุ่นและการสนับสนุนของเครือเจริญโภคภัณฑ์ ที่ต้องการจะสร้างป่าให้กลับมาอยู่คู่กับวิถีชีวิตอย่างยั่งยืน จากจุดเริ่มต้นเมื่อ 5 ปีที่แล้ว ชาวบ้านส่วนใหญ่ซึ่งมีอาชีพทำไร่เลื่อนลอย ได้เริ่มหันหลังให้กับสิ่งเดิม ๆ และเปิดรับสิ่งใหม่ที่สามารถสร้างอาชีพ สร้างรายได้ และสร้างป่าให้กลับคืนมา ด้วยการเข้าร่วมโครงการ สบขุ่นโมเดล ที่เครือฯ เข้าไปให้องค์ความรู้ใหม่ๆ แก่ชาวบ้านในการปลูกกาแฟและพืชผสมผสาน เพื่อลดพื้นที่ป่าที่ต้องถูกทำลายจากการทำไร่เลื่อนลอย ซึ่งกาแฟเป็นพืชที่ต้องการร่มเงาในการเติบโต จึงต้องปลูกไม้พี่เลี้ยงที่สร้างร่มเงา อาทิ ต้นพังแหร (ต้นปอสร้อย) ต้นมะหาด ต้นประดู่, ต้นอลาง, ต้นงิ้วป่า และต้นมะเดื่อ เพื่อทำให้เกิดการสร้างป่าไปพร้อมๆ กัน ที่นี่ทำการเกษตรกรรมแบบครอบครัว ซึ่งการปลูกกาแฟไม่จำเป็นต้องใช้พื้นที่มากเท่ากับการทำไร่เลื่อนลอยที่ต้องอาศัยการปลูกเยอะๆ เพื่อให้ได้ค่าตอบแทนที่คุ้มค่า ดังนั้น พื้นที่บางส่วนจึงสามารถละไว้ให้ธรรมชาติได้ฟื้นตัว เรียกว่า ‘การละเหล่า’ หรือ การปลูกป่าโดยไม่ต้องปลูก ซึ่งได้รับความร่วมมือจากชาวบ้านเป็นอย่างดี